
Paleo
Eten zoals de mens is ontworpen
Miljoenen jaren lang aten mensen onbewerkt voedsel uit de natuur. Vlees, vis, groenten, fruit, noten en zaden. Het paleodieet is gebaseerd op dit oeroude voedingspatroon. Het idee is simpel: eet wat past bij je lichaam.
Pas zo'n 10.000 jaar geleden begon de landbouw. Sindsdien veranderde ons eten ingrijpend. Paleo draait om de terugkeer naar onbewerkt, puur voedsel. Zowel van dierlijke als plantaardige oorsprong.
Wat eet je bij paleo?
Bij paleo eet je voedsel dat zo min mogelijk bewerkt is. De basis bestaat uit dierlijke en plantaardige producten in hun natuurlijke vorm.
Dit eet je wel:
- Vlees: rundvlees, kip, lam en wild vlees
- Vette vis: zalm, makreel en sardines
- Eieren
- Groenten: broccoli, spinazie, zoete aardappel en bloemkool
- Fruit: bessen, appels en bananen
- Noten en zaden: amandelen, walnoten en pompoenpitten
- Gezonde vetten: olijfolie, kokosolie en avocado
Dit vermijd je:
- Granen: tarwe, rijst, haver en mais
- Zuivel: melk, kaas en yoghurt
- Peulvruchten: linzen, kikkererwten en bonen
- Geraffineerde suikers en zoetstoffen
- Ultrabewerkte voedingsmiddelen: chips, koekjes, frisdrank en kant-en-klaarmaaltijden
- Zaadoliën: zonnebloemolie en sojaolie
Het kernprincipe is herkenbaar eten. Als je oma het niet zou herkennen als voedsel, eet je het niet.
Voor wie is paleo geschikt?
Paleo kan interessant zijn voor mensen die hun voedingspatroon willen vereenvoudigen. Het past bij mensen die ultrabewerkte producten willen vermijden. Ook mensen met overgewicht of bloedsuikerproblemen verkennen dit voedingspatroon.
Er zijn wel aandachtspunten. Het weglaten van granen en zuivel kan leiden tot een tekort aan bepaalde voedingsstoffen. Denk aan calcium en vezels. Zorg daarom voor voldoende variatie in groenten, noten en vis.
Overleg altijd met een zorgprofessional voordat je grote veranderingen in je voedingspatroon maakt. Zeker als je aandoeningen hebt of medicijnen gebruikt. Een zorgprofessional kan je begeleiden en monitoren.
Zo begin je met paleo
Wil je starten met paleo? Hier zijn vier praktische tips.
- Begin met een opruimactie. Verwijder ultrabewerkte producten uit je keuken. Vervang ze stap voor stap door onbewerkte alternatieven. Dat hoeft niet in een keer.
- Eet meer groenten en eiwitten. Maak groenten en een eiwitbron de basis van elke maaltijd. Denk aan een stuk vis met geroosterde groenten. Of een omelet met spinazie en avocado.
- Lees etiketten. Bevat een product ingrediënten die je niet herkent? Dan is het waarschijnlijk ultrabewerkt. Kies producten met zo min mogelijk ingrediënten.
- Wees niet te streng voor jezelf. Het gaat om de richting, niet om perfectie. Elke stap naar meer onbewerkt eten is winst. Ontdek wat bij jou past en wat lekker is.
Benieuwd of paleo bij jou past? Probeer het een paar weken en merk het verschil.
Wat zegt de wetenschap?
Antropologisch onderzoek laat zien dat onze voorouders een andere voedselverhouding hadden dan wij. Gemiddeld kwam 43% van hun energie uit vet. Daarnaast 31% uit eiwitten en 27% uit koolhydraten. Ons huidige voedingspatroon is bijna omgekeerd: veel koolhydraten, weinig vet en eiwit. Bovendien is 71% van alle producten in de supermarkt ultrabewerkt.
Met de komst van de landbouw werden mensen zo'n 10 tot 15 centimeter kleiner. Tandbederf nam sterk toe. Onderzoek suggereert dat veel ultrabewerkt eten risico's verhoogt. Denk aan obesitas, hart- en vaataandoeningen en diabetes type 2.
De wetenschap is genuanceerd. Sommige volkeren hebben zich deels aangepast aan landbouwproducten. Denk aan het vermogen om zuivel te verteren. Paleo biedt geen pasklaar antwoord, maar wel waardevolle inzichten.
ArtikelIs het paleodieet de sleutel tot optimale gezondheid?
Ontdek hoe het paleodieet, gebaseerd op antropologisch onderzoek, helpt om gezonder te leven zoals onze voorouders.
Artikelen over Paleo
ArtikelOerFood: eten als een jager-verzamelaar
Met OerFood schreef Jolien Janzing een toegankelijk boek over het carnivoor dieet. Een recensie.
ArtikelIs het paleodieet de sleutel tot optimale gezondheid?
Ontdek hoe het paleodieet, gebaseerd op antropologisch onderzoek, helpt om gezonder te leven zoals onze voorouders.
ArtikelHet paleo dieet
Het paleodieet, jagerverzamelaarsdieet, oerdieet - een kritische blik. Maar ook een video van kenner Melchior Meijer. Terug naar mosselbaai.
ArtikelHet paleo dieet. Oergezond – Hoogleraar Hanno Pijl
Paleovoeding is goed voor mensen in een voorstadium van diabetes, ontdekten Hanno Pijl en zijn vrouw onderzoeker en arts Esther van Zuuren.
